Wat je moet weten voordat je een kast op maat laat maken

Een kast op maat klinkt als een luxe en soms is dat ook zo. Maar in veel huizen is het gewoon de enige manier om een muur fatsoenlijk te vullen. Schuine wanden, een schoorsteen die uitsteekt, een nis van een meter zeventig: daar past geen enkele kast uit de winkel in.

Toch beginnen de meeste mensen bij het verkeerde eind. Ze zoeken eerst een model en meten daarna de muur op. Andersom werkt beter.

Meet eerst de muur, niet de kast

Een muur is zelden recht. In oudere huizen scheelt het boven en onder makkelijk een paar centimeter, en dat zie je pas als de kast ertegenaan staat en er een kier ontstaat. Wie op maat laat maken, laat dus ook op maat opmeten, ter plekke en niet op basis van een plattegrond.

Daar zit meteen het grootste verschil met een kast uit een doos. Die wordt geleverd op de maat van de doos en de rest los je op met vulplankjes. Bij maatwerk zijn de afwijkingen van de muur onderdeel van het ontwerp. Bij 123kast is het opmeten daarom een aparte stap en niet iets wat je zelf even doorgeeft.

Bepaal wat erin moet voordat je de indeling kiest

De tweede fout is de indeling kiezen op hoe het eruitziet. Vakken van gelijke hoogte zien er rustig uit, maar als je boeken van verschillende formaten hebt, staat de helft scheef of past er niets.

Loop dus eerst langs wat er in moet. Paperbacks zijn ongeveer twintig centimeter hoog, kunstboeken en atlassen veel meer. Platenhoezen vragen weer een eigen maat. En als er een tv of een geluidsinstallatie in komt, heb je ruimte nodig voor kabels en ventilatie, niet alleen voor het apparaat.

Bij boekenkasten op maat van 123kast zie je dat terug in vakken van verschillende hoogtes binnen dezelfde kast. Dat oogt minder strak op een render, maar het werkt.

Materiaal bepaalt hoeveel de plank doorbuigt

Hier let bijna niemand op, en het is het punt waarop een kast na twee jaar begint tegen te vallen. Een plank van een meter breed met boeken erop buigt door. Hoeveel, hangt af van de dikte van het materiaal en van de ondersteuning.

Wil je brede vakken, dan moet de plank dikker of moet er een tussenschot bij. Dat is geen kwestie van smaak maar van natuurkunde. Een leverancier die daar niet over begint bij een ontwerp met brede vakken, heeft er niet over nagedacht.

Gelakt, gefineerd of massief maakt voor het uiterlijk veel uit en voor de sterkte minder. Belangrijker is of de constructie klopt.

Vast of verplaatsbaar

Een kast die tot het plafond loopt en strak tegen de muren staat, oogt als onderdeel van het huis. Dat is precies wat veel mensen willen. Het betekent wel dat je hem niet meeneemt als je verhuist, en dat aanpassen later lastiger is.

Een kast die vrij staat is flexibeler maar vult de ruimte minder goed af. Er blijft een randje over aan de zijkant en boven, en dat is nou net wat je bij maatwerk wilde vermijden. Het is een afweging die je vooraf maakt, niet halverwege.

Wat het kost en waar het aan ligt

De prijs wordt bepaald door het aantal vakken, het materiaal en de afwerking, niet door de breedte alleen. Een brede kast met weinig vakken kan goedkoper zijn dan een smalle met veel indeling en laden. Laden zijn het duurst, deuren zitten ertussenin, open vakken zijn het voordeligst.

Dat is ook de plek waar je kunt sturen. Wie het budget wil drukken, doet dat door minder laden en meer open vakken, niet door de kast tien centimeter smaller te maken.

Wanneer maatwerk niet nodig is

Eerlijk is eerlijk: als je een rechte muur hebt zonder obstakels en je maten vallen toevallig samen met een standaardformaat, dan is maatwerk zonde van het geld. Dat komt alleen minder vaak voor dan je denkt, zeker in huizen van voor 1980.

Meet dus eerst. Dan weet je of je een keuze hebt of niet.